تصديق به آن كه عالم حادث است حاصل مىشود . فصل : [ امتياز آدمي از ساير حيوانات ] بدان‌كه امتياز آدمي از ساير حيوانات به آن است كه وى مجهولات را از معلومات به نظر وفكر حاصل مىتواند كرد به خلاف ساير حيوانات پس بر همه كس لازم است كه طريق فكر ونظر وصحّت وفساد آن را بشناسد كه تا چون خواهد مجهولات تصوّرى يا تصديقي را از معلومات تصوّرى يا تصديقي بر وجه صواب حاصل كند تواند كرد ، مگر آن كساني كه مؤيّد باشند من عند اللّه بنفوس قدسيّه كه ايشان را در دانستن چيزها احتياج به نظر وفكر نباشد . فصل : [ معرّف وحجت ] بدان‌كه در عرف علماى اين فنّ آن تصوّرات مرتّبه كه موصل مىشوند به تصوّر ديگر آن را معرّف وقول شارح خوانند ، وآن تصديقات مرتّبه كه موصل شوند به تصديق ديگر آن را حجّت ودليل خوانند . پس مقصود در اين فنّ دانستن معرّف وحجّت بود ، وشكّى نيست كه معرّف وحجّت في الحقيقة معانىاند نه ألفاظ ، مثلا معرّف انسان ، معنى حيوان ناطق است نه لفظ آن ، وحجت ودليل حدوث عالم ، معاني قضاياى مذكوره است نه ألفاظ آنها ، پس صاحب اين فنّ را بالذات احتياج به ألفاظ نيست ليكن چون تفهيم وتفهّم معاني موقوف به ألفاظ وعبارات است از اين جهت واجب شد بر وى كه نظر كند به حال ألفاظ به اعتبار دلالت آنها بر معاني . * * *